Vüsalə Rizvanova - BDU, Filologiya ( Azərbaycan dili və ədəbiyyatı üzrə)

Kimdir və harada oxuyur

Mən Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsinin dördüncü kurs tələbəsiyəm. 565 balla bu fakültəyə qəbul olmuşam. Artıq bitirmək üzrəyəm. İnşallah ki, magistr planlarımla yenə Bakı Dövlət Universitetində davam etmək istəyirəm.

Niyə BDU və niyə filologiya

Bakı Dövlət Universitetini uşaq vaxtlarımdan istəyirdim. Ailədə, nəsildə bir çoxu BDU-da davam edirmiş, təhsilindən və müəllimlərindən çox yaxşı danışırdılar.

Əvvəl bir az jurnalistikaya — aparıcılığa görə — fikirləşmişdim. Sonra düşündüm ki, bu işin mütəxəssisi olandan sonra jurnalist kimi də fəaliyyət göstərə bilərəm. Ona görə Filologiya fakültəsini seçdim. Heç peşman deyiləm — buranın mənə verdiyi fürsətlər, konfranslar, yazdığım məqalələr bu gün işimə çox yarayır.

Təhsil səviyyəsinin yüksək olması. Müəllimlərin tələbkarlığı, verdikləri materiallar, kitabların özlərinin müəlliflərindən dərs almağımız. Məsələn, Qızılgül xanım Abdullayeva — artıq elmlər professorudur, onun mühazirələrini heç nəyə dəyişməzdim. Mənim məqalələr yazmağımda ən böyük rolu olan Təranə İsmayıl müəllimi mənim ustadımdır.

Müəllimlərlə münasibət

Mən heç bir müəllimlə çətinlik yaşamamışam. Müəllimlərimin mütəxəssis kimi formalaşmamda çox böyük rolu olub. Mənəvi və motivasiya cəhətdən hər biri dörd illik həyatımda iz qoyub.

İmtahanlar: yazılı və şifahi

Birinci kursa daxil olanda qeyri-ixtisas və ixtisas fənləri yazılı keçirilirdi. Bir ödək — Azərbaycan dilində kommunikasiya — şifahi olurdu (məntiqi cəhətdən danışıq nitqi yazılı ola bilməzdi).

Artıq BDU-da qeyri-ixtisas imtahanları şifahi, ixtisas imtahanları isə yazılı keçirilir. Bu doğru qərardır. Bizim ixtisasımız filologiya olduğuna görə imtahanlarda nümunələr və öz fikirlərimizi yazmaq tələb olunur — şifahi olsa, vaxt çox uzun olardı.

Çətinlik səviyyəsi: semestr ərzində oxuyan tələbə üçün problem yoxdur. Mən imtahana bir-iki gün qalmış hazırlaşanda rahatlıqla 50 üzərindən 48-49 yığırdım. Səs yaddaşım güclüdür, mühazirələrə qulaq asıb qeydlər götürürəm, seminarda danışırdım. Suallar əvvəlcədən verilir, tələbə bir ay, bir həftə və ya bir gün hazırlaşa bilər.

Dərslər və ixtisas uyğunluğu

Qeyri-ixtisaslar çıxmaq şərtilə ixtisas fənləri uyğundur. Azərbaycan dilçiliyi üzrə oxuyuruq və onun bölmələrini ayrı-ayrı semestrlərdə keçirik. Birinci semestrdə fonetika, birinci kursun ikinci semestrində leksikologiya və s. Filologiya ayrıca olduğu üçün bizdə tam ayrı-ayrı, ətraflı keçilir. Azərbaycan ədəbiyyatı müəllimliyi isə qısaldılmış formada keçir. Məsələn, fonetika bizdə 60 saat, onlarda 45 saat tədris olunur bir semestrdə.

Filologiya əslində nədir

Filologiya əslində Azərbaycan dili və ədəbiyyatın mütəxəssisi hesab olunur. Müəllimliklə filologiyanın ayrılmasına o qədər düzgün yanaşmıram. Hər iki ixtisas tələbəsi gələcəkdə mütəxəssis ola bilər, magistr yolu ilə universitetdə professor və ya müəllim kimi işləyə bilər, doktorantura üzrə fəlsəfə doktoru ola bilər.

Bir fərq odur ki, biz universiteti bitirən zaman dövlət məktəblərində müəllim kimi işləyə bilmirik (bu özəl məktəblərə aid deyil — orada intervyu və imtahanla işləmək mümkündür). Düzgün yanaşsaq, hər filoloqun da müəllim işləmə hüququ olmalıdır — kompüter mühəndisliyi oxuyan biri dövlət məktəbində informatika dərsi keçirsə, biz niyə Azərbaycan dili ədəbiyyatı dərsi keçməyək? Bu işin mütəxəssisiyik.

İndi dövlət məktəblərində işləmək üçün magistr təhsili — Azərbaycan Dili və Ədəbiyyatın Tədrisi (tədrisin metodikası) — tələb olunur. İki il sonra məktəblərə imtahan verilir. Halbuki ixtisas fənləri arasında bizimlə müəllimlik arasında demək olar fərq yoxdur — yalnız metodika və pedaqogika fərqi var.

Praktiki dərslər və mətnşünaslıq təcrübəsi

Dördüncü kursun birinci semestrına qədər dərsləri keçirik. Sonra təcrübəyə gedirik. Filologiya ilə müəllimlik fərqi: müəllimləri məktəblərə, bizi universitetdə təcrübə proqramına göndərirlər.

Həftədə üç-dörd dəfə çağırılırıq. Yenicə mətnşünaslığı bitirdik — transliterasiya və transkripsiya məsələləri üzərində işlədik. Dədə Qorqud, orta əsr və yeni əsr yazı abidələrini, əski yazı və qədim türk dili ilə oxumağa başladıq (bunları birinci kursdan keçməyə başlamışdıq).