
Azərbaycan Dillər Universiteti
Azərbaycanın xarici dillər tədrisi üzrə yeganə ixtisaslaşmış dövlət universiteti. 88 illik tarix, akademik Kamal Abdulla başda olmaqla — multikulturalizm, tərcümə və dilçilik məktəbinin əsas mərkəzi. Dövlət ali məktəbləri arasında kredit sisteminə tam keçən ilk universitet.
Haqqında
Azərbaycan Dillər Universitetinin tarixi 1937-ci ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunda (APİ) müstəqil Xarici dillər kafedrasının yaradılması ilə başlayır. 9 oktyabr 1937-ci ildə Xalq Komissarlar Soveti qərarı ilə Xarici dillər fakültəsi təşkil edilmişdir.
İlk qəbul 175 nəfər olub: 59 ingilis, 92 alman, 24 fransız dili üzrə. Onlardan 46-sı Azərbaycan, 129-u rus bölməsinə qəbul edilmişdi.
1948/1949-cu tədris ilindən APİ-nin Xarici dillər fakültəsi əsasında Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutu yaradıldı və müstəqil fəaliyyət göstərməyə başladı. İlk rektor Heybət Paşayev oldu. İnstitut 10 il ərzində 1 400-ə qədər xarici dil mütəxəssisi yetişdirdi.
14 may 1959-cu ildə institut M.F.Axundov adına Azərbaycan Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutu (APXDİ) adlandırıldı.
13 iyun 2000-ci ildə Heydər Əliyevin fərmanı ilə institut fəaliyyəti genişləndirilərək Azərbaycan Dillər Universitetinə çevrildi.
Hazırda universitetdə 70-dən çox ixtisas üzrə mütəxəssis hazırlanır. 5 fakültə, 31 kafedra, elmi mərkəzlər və laboratoriyalar fəaliyyət göstərir. Tələbə, magistrant və doktorantların ümumi sayı 6 500 nəfərə yaxındır.
ADU dövlət ali məktəbləri arasında ilk dəfə bütünlüklə kredit sistemli təhsilə keçib — bu, universitetin islahatçı liderliyinin göstəricisidir.
Hazırda universitet akademik Kamal Abdullanın rəhbərliyi altında çoxistiqamətli inkişaf yolunda — multikulturalizm, regional siyasət, dilçilik, tərcümə və beynəlxalq münasibətlər sahələrində aparıcı mərkəzdir.
Əlaqə
Karyera videoları
ADU tələbə və məzunlarından müsahibələr
Əsas məlumatlar
- Tam adı
- Azərbaycan Dillər Universiteti
- Qısaltma
- ADU
- Növü
- Dövlət ali təhsil müəssisəsi
- Tabeçilik
- Elm və Təhsil Nazirliyi
- Təsis tarixi
- Təsisçi
- Şəhər
- Bakı
- Rektor
- Akademik Kamal Mehdi oğlu Abdullayev (1 iyun 2017-dən)
Tarixi adlar
- 1920-ci illərAzərbaycan ali məktəblərində xarici dillərin tədrisinə başlanılıb
- 1936/1937Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunda (APİ) müstəqil Xarici dillər kafedrası yaradılıb
- 9 oktyabr 1937Xalq Komissarlar Soveti qərarı ilə APİ-də Xarici dillər fakültəsi təşkil edilib
- 1937/1938İlk qəbul: 175 nəfəringilis 59, alman 92, fransız 24
- 1948/1949APİ-nin Xarici dillər fakültəsi əsasında Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutu yaradılıb (müstəqil). İlk rektor: Heybət Paşayev
- 1948–195810 il ərzində 1 400-ə qədər xarici dil mütəxəssisi yetişdirib861 ingilis, 278 alman, 234 fransız
- 14 may 1959İnstitut M.F.Axundov adına Azərbaycan Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutu (APXDİ) adlandırılıb
- 25 dekabr 1992Prof. Z.Verdiyeva rektorluqdan azad edildi
- 25 yanvar 1993Prof. Fəxrəddin Veysəlli rektor təyin oldu
- 6 sentyabr 1993Z.Verdiyeva rektorluğa bərpa edildi
- Dekabr 1993Prof. Qorxmaz Quliyev rektor təyin edildi4 aprel 2000-ə kimi
- 13 iyun 2000Heydər Əliyevin fərmanı ilə APXDİ Azərbaycan Dillər Universitetinə çevrildi
- 1 iyun 2017Akademik Kamal Abdulla ADU-nun rektoru təyin edildiPrezident Sərəncamı
Əlavə məlumatlar
📊 İxtisaslar statistikası
| Qrup | İxtisas sayı |
|---|---|
| Cəmi | 46 |
| I qrup | 0 |
| II qrup | 0 |
| III qrup | 46 (HAMISI — 100%) |
| IV qrup | 0 |
| V qrup | 0 |
💡 Unikallıq: ADU Azərbaycanın yeganə universitetidir ki, ixtisaslarının hamısı (100%-i) III qrupdadır — dilçilik, filologiya, tərcümə, regionşünaslıq, beynəlxalq münasibətlər. Heç bir digər qrup yoxdur. Bu mütləq ixtisaslaşma Azərbaycan ali təhsilində nadir hadisədir.
🏛 Fakültələr (5) və 31 kafedra
- Təhsil 1 fakültəsi (yaranma tarixi ötən əsrin ortalarına təsadüf edir)
- Təhsil 2 fakültəsi
- Filologiya fakültəsi
- Beynəlxalq Münasibətlər və Regionşünaslıq fakültəsi
- Tərcümə fakültəsi (ümumi aspektdə müxtəlif sahələri əhatə edən tərcüməçilər)
Struktur statistikası: 5 fakültə, 31 kafedra, elmi mərkəzlər, laboratoriyalar, 70-dən çox ixtisas (rəsmi)
Tədris dilləri
🇦🇿 Azərbaycan • 🇬🇧 İngilis • 🇷🇺 Rus • 🇫🇷 Fransız • 🇩🇪 Alman • 🇨🇳 Çin • 🇪🇸 İspan • 🇮🇹 İtalyan və digər dillərdə də
👨💼 Rektor haqqında
Akademik Kamal Mehdi oğlu Abdullayev (Kamal Abdulla)
- Elmi dərəcə: Filologiya elmləri doktoru, professor
- Akademik statuslar: AMEA həqiqi üzvü (akademik), I dərəcəli dövlət müşaviri
- Doğum tarixi: 4 dekabr 1950, Bakı
- Mənşəyi: Ziyalı ailəsi (atası — müəllim, anası — həkim)
Fəxri adlar və ən böyük statuslar
- Azərbaycan Respublikasının Xalq Yazıçısı (2019)
- Əməkdar elm xadimi (1999)
- AMEA həqiqi üzvü
- Türk Dil Qurumunun həqiqi fəxri üzvü
- Türk Dünyası Araşdırmaları Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, akademiki
- Gürcüstanın Təhsil Elmləri Akademiyasının həqiqi üzvü
- Ukrayna Beynəlxalq Kadr Akademiyasının akademiki
- Rus PEN-klubunun (Moskva) üzvü
- Azərbaycan Mədəniyyət Fondunun (Azərbaycan Yaradıcılıq Fondu) sədri
Beynəlxalq fəxri doktorluqlar
- Moskva Şəhər Pedaqoji Universiteti — fəxri doktor
- Ural Federal Universiteti — fəxri doktor
- Rumıniyanın Piteşti Universiteti — fəxri doktor
- Poltava İqtisadiyyat və Ticarət Universiteti — fəxri professor
Karyera mərhələləri
| İl | Vəzifə |
|---|---|
| 1968 | Bakı 190 saylı orta məktəb məzunu |
| 1968–1973 | Azərbaycan Dövlət Universiteti (BDU), Filologiya fakültəsi |
| 2000–2014 | Bakı Slavyan Universitetinin ilk rektoru (14 il) |
| 2011–2014 | AMEA humanitar və ictimai elmlər bölməsinin akademik-katibi |
| 2014–2017 | Azərbaycan Respublikasının millətlərarası, multikulturalizm və dini məsələlər üzrə Dövlət müşaviri |
| 2015 | "ADA" Universitetində "Azərbaycançılıq" fənni tədrisi |
| 19 noyabr 2014 | Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzinin Himayəçilik Şurasının üzvü |
| 1 iyun 2017-dən | ADU-nun rektoru (Prezident Sərəncamı) |
Yaradıcılığı və elmi nailiyyətləri
- 300-ə yaxın elmi məqalə
- 20-dən çox dərs vəsaiti və monoqrafiya
- Roman və povestlər: "Yarımçıq əlyazma", "Sehrbazlar dərəsi", "Unutmağa kimsə yox..." (2011), "Tarixsiz gündəlik" (2005)
- Dədə Qorqud üzrə klassik əsərlər:
- "Gizli Dədə Qorqud" (1991, türkcəyə də tərcümə olunub — Bursa, İstanbul)
- "Sirriçində dastan və yaxud Gizli Dədə Qorqud — 2" (1999)
- "Тайный Деде Коркут" (2006, Bakı)
- "Mifdən Yazıya və yaxud Gizli Dədə Qorqud" (2009)
- Multikulturalizm dərsliklərinin müəllifi: "Multikulturalizmə giriş" (Bakalavr), "Azərbaycan multikulturalizmi" (Magistr) — 2015
- "Heydər Əliyev və multikultural təhlükəsizlik" (Ulu öndərin 100 illik yubileyinə həsr olunmuş kitab)
Tərcümə edilən dillər
Əsərləri 23+ dilə çevrilib: türk, rus, gürcü, ingilis, fransız, alman, ispan, polyak, portuqal, italyan, ukrayna, fin, ərəb, yapon, monteneqro, litva, bolqar, qazax, qırğız və başqaları.
Mühazirə oxuduğu universitetlər
🇺🇸 Kolumbiya Universiteti (Harriman İnstitutu) • 🇫🇷 İnalko, Strasburq universitetləri • 🇩🇪 Mayns Universiteti • 🇷🇺 Moskva Dövlət Linqvistik Universiteti, Pedaqoji Universitet, Dilçilik İnstitutu • 🇹🇷 Uludağ Universiteti • 🇵🇱 Varşava Universiteti • 🇬🇪 Tiflis Dövlət Universiteti • 🇮🇹 Salesian Vatikan Universiteti
Təltiflər və orden-medallar
- "Şərəf" ordeni (30 dekabr 2020, Prezident İlham Əliyev tərəfindən)
- Macarıstanın "Zabit Xaçı" ali xidmət ordeni (13 sentyabr 2019, Yanoş Aderin tərəfindən)
- Sofiya Universitetinin "Honorary Blue Ribbon Insignia" ali mükafatı ("Mavi Lent Fəxri Nişanı")
- "AXC 100 illiyi (1918-2018)" yubiley medalı (10 iyul 2019)
- "Azərbaycan diplomatik xidmət orqanları 100 illiyi (1919-2019)" yubiley medalı (19 iyul 2019)
- "İlin Ən Yaxşı Rektoru" (2018-2019 sosial tələbə sorğusu)
🌍 Beynəlxalq əməkdaşlıq
Tərəfdaş universitetlər və ölkələr
🇫🇷 Fransa:
- Tours Universiteti
- Lyon Universiteti
- Strasburq Universiteti
- INALCO (Şərq Dilləri İnstitutu)
- Paris-Sorbon Universiteti
🇩🇪 Almaniya:
- Göthe Universiteti
- Bohum Universiteti
- Mayns Universiteti
🇬🇧 Böyük Britaniya:
- Kembric Universiteti
🇺🇸 ABŞ:
- Kolumbiya Universiteti
- Harriman İnstitutu
🇷🇺 Rusiya:
- Moskva Dövlət Linqvistik Universiteti
- Moskva Pedaqoji Universiteti
- Dilçilik İnstitutu
🇹🇷 Türkiyə:
- Uludağ Universiteti
- Fatih Sultan Mehmet Vakıf Universiteti
- Mərmərə Universiteti
- digər universitetlər
🇧🇾 Belarus:
- Minsk Dövlət Linqvistik Universiteti (burada Azərbaycan dili və mədəniyyəti mərkəzi açılıb)
🇵🇱 Polşa: Varşava Universiteti 🇬🇪 Gürcüstan: Tiflis Dövlət Universiteti 🇮🇹 İtaliya: Salesian Vatikan Universiteti 🇨🇳 Çin: çoxsaylı universitetlər
Mübadilə və əməkdaşlıq proqramları
- Erasmus+ (Avropa Birliyi)
- Tempus ("Keyfiyyətin təminatı" mərkəzi yaradılıb)
- DAAD (Alman Akademik Mübadilə Xidməti)
- British Council
- Mövlanə (Türkiyə)
🎯 Rəqəmlərlə ADU
| Göstərici | Rəqəm |
|---|---|
| Yaş | 88 il (1937-dən) |
| Tələbə sayı (ümumi) | 6 500 |
| Fakültə | 5 |
| Kafedra | 31 |
| İxtisas | 70+ |
| Tədris dilləri | 8+ |
| Beynəlxalq tərəfdaş ölkə | 15+ |
| Avropa Universitet ilə razılaşma | 20+ |
⭐ Maraqlı faktlar
- Yeganə tam ixtisaslı dil universiteti — Azərbaycanda yalnız ADU-da bütün ixtisaslar dillər ətrafında qurulub
- III qrupda 100% ixtisas — Azərbaycanda yeganə universitet ki, bütün ixtisasları III qrupdadır
- İlk kredit sistemi — Dövlət ali məktəbləri arasında bütünlüklə kredit sisteminə ilk keçən universitetdir
- Akademik Kamal Abdulla — Azərbaycanın Xalq Yazıçısı, AMEA həqiqi üzvü, multikulturalizm sahəsində dünya səviyyəli ekspert
- 88 illik dil tədrisi tarixçəsi — 1937-dən bəri Azərbaycanın xarici dil kadrlarının "ana məktəbi"
- Azərbaycan dilini xaricdə yayan — Minsk Dövlət Linqvistik Universitetində Azərbaycan dili və mədəniyyəti mərkəzi açılıb
- Tərcümə Ensiklopediyası — "Azərbaycan tərcümə ensiklopediyası" kitabı bu universitetdə hazırlanıb
- "İlin Ən Yaxşı Rektoru" — Kamal Abdulla 2018-2019-da bu titulu qazanıb
- Multikulturalizm dərsliyi — Azərbaycanda ilk dəfə multikulturalizm fənni üzrə dərsliklər ADU rektoru tərəfindən hazırlanıb
- 8 milli dövlət təltifi — Rektorun şəxsi orden və medallar kolleksiyası
Sosial şəbəkələr
Mənbələr
- adu.edu.az — rəsmi sayt
- adu.edu.az/az/adu-haqqinda/rehberlik/Kamal-Abdullayev/ — rektor səhifəsi
- az.wikipedia.org/wiki/Azərbaycan_Dillər_Universiteti
- az.wikipedia.org/wiki/Kamal_Abdulla