Bakı Musiqi Akademiyası
Şərqin ilk ali musiqi tədris ocağı — Üzeyir Hacıbəyli tərəfindən təməli qoyulan klassik və akademik musiqi məbədi. Qara Qarayev, Bülbül kimi dahilərin yetişdiyi, 100+ illik tarixə malik konservatoriya. 1991-ci ildən fasiləsiz rektoru dünya şöhrətli pianoçu Fərhad Bədəlbəylidir.
Haqqında
Bakı Musiqi Akademiyasının tarixi 1895-ci ildə Moskva konservatoriyasının yetirməsi Antonina Yermolayevanın yaratdığı ilk musiqi məktəbindən başlayır. 1901-ci ildə "Bakı Musiqi Sinifləri", 1916-cı ildə Musiqi texnikumu, 1920-ci ilin oktyabrında isə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyası yaradılmışdır — bu, Şərqin ilk ali musiqi tədris ocağı idi.
Konservatoriyanın əsasının qoyulması Üzeyir Hacıbəyli dühası ilə bağlıdır. İlk günlərdə azərbaycanlı müəllimlərin olmaması səbəbilə Üzeyir bəy xarici müəllimlərə üz tutmuş, yerli tələbələrin Moskva, Peterburq, Milan konservatoriyalarına getməsinə şərait yaratmışdır.
Akademiyada ixtisas fortepiano, bəstəkarlıq, simli alətlər, vokal, xor dirijorluğu, musiqişünaslıq kimi baza kafedraları formalaşmışdır. Müxtəlif illərdə burada Üzeyir Hacıbəyov, Bülbül, Şövkət Məmmədova, Qara Qarayev, Soltan Hacıbəyov, Cahangir Cahangirov, Səid Rüstəmov, Rəşid Atakişiyev kimi dahi musiqiçilər çalışmışdır.
Akademiyanı müxtəlif dövrlərdə pianoçular (L.Pressman, İ.Aysberq, F.Bədəlbəyli), musiqişünaslar (B.Məmmədova, E.Abasova) və bəstəkarlar (Ü.Hacıbəyli, Q.Qarayev, S.Hacıbəyov) idarə etmişdir. 1991-ci ildən akademiyaya dünya şöhrətli pianoçu Fərhad Bədəlbəyli rəhbərlik edir — məhz onun təşəbbüsü ilə konservatoriya Bakı Musiqi Akademiyası adlandırılıb.
Akademiyanın tərkibində Musiqi Kolleci (keçmiş A.Zeynallı adına Bakı Musiqi texnikumu — respublikada ən qədim musiqi təhsil ocağı) fəaliyyət göstərir; BMA-nın tarixi ənənələri məhz bu kollecin bazası əsasında formalaşmışdır.
Əsas məlumatlar
- Tam adı
- Bakı Musiqi Akademiyası
- Qısaltma
- BMA
- Növü
- Dövlət ali təhsil müəssisəsi
- Tabeçilik
- Təsis tarixi
- Təsisçi
- Şəhər
- Bakı
- Rektor
- Fərhad Şəmsi oğlu Bədəlbəyli (1991-dən, SSRİ xalq artisti)
Tarixi adlar
- 1885Hazırkı binanın (M.İbrahimov küç. 8) özülü qoyulub
- 1895İlk musiqi təhsil ocağı — Antonina YermolayevaMoskva konservatoriyası yetirməsi
- 1901"YRMO" nəzdində "Bakı Musiqi Sinifləri"
- 24 iyun 1916Y.Rijinskiy musiqi siniflərini Musiqi texnikumuna çevirir
- May 1920Musiqi texnikumu bazasında Xalq Konservatoriyası
- Oktyabr 1920Azərbaycan Dövlət KonservatoriyasıŞərqin ilk ali musiqi ocağı
- SonralarÜzeyir Hacıbəyli adına çevrilir
- 1991Fərhad Bədəlbəylinin təşəbbüsü ilə Bakı Musiqi Akademiyası adlandırılır
- 2021100 illik yubileyPrezident Sərəncamı, 26 may 2021
Əlavə məlumatlar
📊 İxtisaslar statistikası
| Qrup | İxtisas sayı |
|---|---|
| Cəmi (DİM 2024) | 7 |
Əsas ixtisas istiqamətləri
- Fortepiano (ixtisas)
- Bəstəkarlıq
- Simli alətlər
- Nəfəs və zərb alətləri
- Vokal
- Xor dirijorluğu
- Musiqişünaslıq (musiqi tarixi və nəzəriyyəsi)
🏛 Fakültələr və kafedralar
Fakültələr
- İfaçılıq fakültələri
- Tarix-nəzəriyyə fakültəsi
Baza kafedralar
İxtisas fortepiano • Azərbaycan xalq musiqisinin tarixi və nəzəriyyəsi • Simli alətlər • Nəfəs və zərb alətləri • Vokal • Bəstəkarlıq • Musiqi tarixi • Musiqi nəzəriyyəsi • Xor dirijorluğu • Xalq çalğı alətləri • Kamera ansamblı
Nəzdində
- Musiqi Kolleci (keçmiş A.Zeynallı adına Bakı Musiqi texnikumu — respublikada ən qədim musiqi təhsil ocağı)
- Ü.Hacıbəylinin virtual muzeyi
👨💼 Rektor haqqında
Fərhad Şəmsi oğlu Bədəlbəyli
| Doğum | 27 dekabr 1947, Bakı |
| İxtisas | Pianoçu, professor |
| Fəxri adlar | SSRİ xalq artisti (1990), Azərbaycan SSR xalq artisti (1978) |
| Ordenlər | "Şöhrət" ordeni (1997), Fransa "Şevalye" (2000) |
| Vəzifə | BMA rektoru (1991-dən — 34 ildir!) |
Təhsil
- 1955–1965: Bülbül adına Orta İxtisas Musiqi Məktəbi (fortepiano)
- 1965–1969: Azərbaycan Dövlət Konservatoriyası (prof. M.Brennerin sinfi)
- 1969–1971: P.Çaykovski adına Moskva Dövlət Konservatoriyasının aspiranturası (Y.Zak, B.Davidoviç)
Beynəlxalq uğurlar
- 1967: B.Smetana müsabiqəsi (III mükafat, Çexoslovakiya)
- 1968: Viana da Mota müsabiqəsi (I mükafat, Portuqaliya)
- Dünyanın 50-dən çox ölkəsində konsert (ABŞ, Almaniya, Fransa, Yaponiya və b.)
Digər vəzifələri
- Azərbaycan Musiqi Xadimləri İttifaqının sədri (1989-dan)
- Qəbələ Musiqi Festivalının bədii rəhbəri (2009-dan)
- Qarabağ Dirçəliş Fondu Müşahidə Şurasının üzvü (2021)
- "Musiqi çələngi" kitabının həmmüəllifi (Azad Mirzəcanzadə ilə)
📌 Diqqət: Fərhad Bədəlbəyli 34 ildir akademiyaya rəhbərlik edir — atası məşhur rejissor Şəmsi Bədəlbəyli olub. O, görkəmli rejissor ailəsindən çıxmış, beynəlxalq müsabiqə qalibi pianoçudur. Akademiyanın küçəsi də (Ş.Bədəlbəyli) onun atasının adınadır.
🌟 Görkəmli müəllim və məzunlar
Tarixi simalar
Üzeyir Hacıbəyov (təsisçi) • Bülbül • Şövkət Məmmədova • Qara Qarayev • Soltan Hacıbəyov • Cahangir Cahangirov • Səid Rüstəmov • Rəşid Atakişiyev
Müasir dövr
Cövdət Hacıyev • Arif Məlikov • Tofiq Quliyev • Xuraman Qasımova • Süleyman Ələsgərov • Xəyyam Mirzəzadə • Fərhad Bədəlbəyli
🌍 Beynəlxalq əməkdaşlıq
- Dünyanın aparıcı musiqi universitetləri ilə əməkdaşlıq
- Birgə konsertlər, ustad dərsləri, simpoziumlar
- Tələbə mübadiləsi, beynəlxalq təqaüd və layihə proqramları
- Avropa və Şərq musiqi təhsili təcrübələrinin sintezi
🎯 Rəqəmlərlə BMA
| Göstərici | Rəqəm |
|---|---|
| Yaş (konservatoriya) | 105 il (1920-dən) |
| Yaş (musiqi məktəbi) | 130 il (1895-dən) |
| Rektorun iş stajı | 34 il (1991-dən) |
| İxtisas | 7 |
| Status | Şərqin ilk ali musiqi ocağı |
| Nəzdində kollec | Musiqi Kolleci (ən qədim) |
⭐ Maraqlı faktlar
- Şərqin ilk ali musiqi ocağı — bütün müsəlman Şərqində birincilik
- Üzeyir Hacıbəyli yaradıb — Azərbaycan musiqisinin atası
- 130 illik köklər — 1895-ci il musiqi məktəbindən
- Qara Qarayev burada işləyib — dünya şöhrətli bəstəkar
- 34 illik rektor — Fərhad Bədəlbəyli 1991-dən fasiləsiz
- SSRİ xalq artisti rektor — Bədəlbəyli beynəlxalq müsabiqə qalibi
- Fransa "Şevalye" ordenli rektor — 50+ ölkədə konsert verib
- Ailə-küçə bağlantısı — akademiyanın küçəsi rektorun atasının adına (Ş.Bədəlbəyli)
- Bəstəkar-rektorlar — Hacıbəyli və Qarayev də rəhbər olub
- Musiqi Kolleci nəzdində — ölkənin ən qədim musiqi texnikumu
- Ü.Hacıbəyli virtual muzeyi — rəqəmsal irs
- Qəbələ Festivalı bağlantısı — rektor festivalın bədii rəhbəri
- Bülbül burada — leqendar müğənni akademiyada çalışıb
- Xarici müəllimlərlə başlanğıc — Üzeyir bəyin uzaqgörən addımı